15 kwietnia 2026 roku w Zespole Szkół Zawodowych w Brzegu Dolnym w I klasie technikum (kierunek Technik technologii chemicznej) odbyła się lekcja otwarta dotycząca wykonania pomiarów pH przeprowadzona przez Martynę Zgodę. Głównym celem lekcji było zapoznanie uczniów z pojęciem pH, skalą pH oraz praktycznym nabyciem umiejętności pomiaru odczynu roztworów za pomocą różnych wskaźników (papierek uniwersalny, oranż metylowy, fenoloftaleina). Dodatkowym celem było rozwijanie kompetencji zawodowych przyszłych techników technologii chemicznej poprzez wskazanie zastosowań pomiarów pH w przemyśle.

Przed przystąpieniem do doświadczeń chemicznych, nauczyciel przeprowadził pogadankę, podczas której uczniowie przypomnieli sobie rodzaje odczynów, zakres skali pH oraz podstawowe wskaźniki. Uczniowie aktywnie odpowiadali na pytania, wykazując się wiedzą
z poprzednich lekcji.

Następnie uczniowie podzieleni na pary przystąpili do ćwiczeń laboratoryjnych zgodnie
z wcześniej przygotowaną instrukcją. Badali osiem substancji: mleko, mydło, napój gazowany, płyn do mycia szyb, wodę destylowaną, roztwór kwasku cytrynowego, 0,1 M HCl oraz 0,1 M NaOH. Każda para wykonywała pomiary papierkiem uniwersalnym, a następnie – w zależności od przydziału – oranżem metylowym lub fenoloftaleiną. Wyniki zapisywano w tabeli pomiarowej zawartej w instrukcji.

Uczniowie podczas lekcji, wykazywali się dużym zaangażowaniem, ciekawością
i samodzielnością. Samodzielnie posługiwali się prostym sprzętem laboratoryjnym, wskaźnikami. Dokonywali analizy i oceny uzyskanych wyników.

Podczas przeprowadzonego doświadczenia, nauczyciel zwrócił uwagę na różnice
w zachowaniu się różnych wskaźników (m.in. dwuznaczny wynik pomiaru pH płynu do mycia szyb, który barwił fenoloftaleinę na kolor malinowy, natomiast wynik uzyskany papierkiem wskaźnikowym określał pH na poziomie około 5). W konsekwencji została zaplanowana następna lekcja, w której uczniowie będą mierzyć pH substancji pH-metrami laboratoryjnymi, jako referencyjnej metody.

Nawiązując do przyszłego zawodu, uczniowie otrzymali zadanie aby w kilku zdaniach przedstawili refleksję na temat znaczenia pomiarów pH w przemyśle chemicznym.

Martyna Zgoda – nauczyciel chemii
w ZSZ w Brzegu Dolnym
Regina Kmicińska – doradca metodyczny
przedmiotów przyrodniczych
w PODN w Wołowie