Dyrektor PCE i PPP w Wołowie wraz z doradcami metodycznymi nauczania historii zapraszają uczniów szkół ponadpodstawowych z terenu powiatu wołowskiego do udziału w VI Powiatowym Konkursie Historycznym „Korona i miecz – piastowskie dziedzictwo Polski”.

Rok szkolny 2025/2026 jest okazją do upamiętnienia dwóch ważnych rocznic w dziejach Polski piastowskiej – 1000-lecia koronacji pierwszych królów Polski – Bolesława Chrobrego i Mieszka II oraz 950-lecia koronacji Bolesława Śmiałego. Wydarzenia te symbolizują potęgę i ambicje wczesnego państwa polskiego, a także dążenie władców z dynastii Piastów do umocnienia suwerenności i znaczenia Polski w Europie.

Z tej okazji zapraszamy do udziału w Powiatowym Konkursie Historycznym „Korona i miecz – piastowskie dziedzictwo Polski”, którego celem jest popularyzacja historii najstarszych dziejów naszego państwa, rozwijanie zainteresowań historycznych uczniów oraz kształtowanie postaw patriotycznych poprzez poznawanie dziedzictwa pierwszych władców Polski.

Regulamin konkursu

§ 1
Cele konkursu

1. Upamiętnienie ważnych rocznic historycznych – 1000-lecia koronacji Bolesława Chrobrego i 950-lecia koronacji Bolesława Śmiałego, jako okazji do refleksji nad dziedzictwem pierwszych władców Polski.
2. Pogłębianie wiedzy uczniów o początkach państwa polskiego i znaczeniu dynastii Piastów w kształtowaniu tożsamości narodowej.
3. Rozwijanie zainteresowań historycznych poprzez zachęcanie do samodzielnego poszukiwania informacji, pracy z różnymi źródłami i popularyzowania historii Polski.
4. Kształtowanie postaw patriotycznych i obywatelskich, opartych na szacunku do przeszłości i dumie z polskiego dziedzictwa kulturowego.
5. Rozwijanie umiejętności rywalizacji w duchu fair play, współpracy oraz prezentowania wiedzy w atrakcyjnej i twórczej formie.

§ 2
Organizatorem głównym konkursu jest Powiatowy Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli
w Wołowie, ul. T. Kościuszki 27.

§ 3
Konkurs adresowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych z terenu powiatu wołowskiego.

§ 4
Warunkiem udziału w konkursie jest:

1. Przesłanie zgłoszenia udziału w konkursie (zał. 1) w terminie do 28 listopada 2025 r.
2. Podpisanie zgody na przetwarzanie danych osobowych i wizerunku przez uczestnika konkursu (zał. 2); w przypadku uczestnika niepełnoletniego zgodę podpisuje rodzic/opiekun prawny. Podpisane zgody są przechowywane przez nauczyciela/opiekuna konkursu. Informacje o przetwarzaniu danych osobowych zawiera załącznik nr 4.
3. Przesłanie podpisanej zgody na przetwarzanie danych osobowych nauczyciela/ opiekuna konkursu (zał. 3)
4. Przesłanie protokołu eliminacji szkolnych (zał. 5)

§ 5
Terminarz konkursu

Konkurs przeprowadzony zostanie w 2 etapach.

1. I etap – eliminacje szkolne:

Etap ten przeprowadzany jest w macierzystych szkołach. Zgłoszenia udziału należy przesyłać drogą mailową w terminie do 28 listopada 2025 r. na adres mailowy: wpodn@wolowpce.pl Pytania konkursowe (test) będą przygotowywane przez organizatorów konkursu i zostaną przesłane drogą mailową do szkół w dniu 10 grudnia 2025 r. w godz. 12.00 – 15.00.

Nad prawidłowością przebiegu tego etapu czuwają szkolne komisje konkursowe.

Etap szkolny należy przeprowadzić w terminie: 12 grudnia 2025 r.

Arkusze konkursowe (testy) z etapu szkolnego są sprawdzane przez szkolne komisje konkursowe. Protokół zawierający listę finalistów etapu szkolnego (3 najwyższe wyniki punktowe) należy przesłać drogą mailową do dnia 17 grudnia 2025 r. na adres mailowy: wpodn@wolowpce.pl

W przypadku uzyskania tej samej liczby punktów z testu o kolejności zajmowanych miejsc decyduje krótszy czas rozwiązania testu.

• II etap – eliminacje powiatowe:

Eliminacje powiatowe odbędą się 21 stycznia 2026 r. w budynku PCE i PPP w Wołowie przy ul. Kościuszki 27 w sali nr 13 w godzinach 10.00 – 12.00.

W eliminacjach powiatowych biorą udział uczniowie, którzy uzyskali najwyższe wyniki punktowe w zgłoszonych szkołach – trzech z każdej szkoły. Pytania na eliminacje powiatowe w formie arkusza konkursowego (testu) opracowują organizatorzy konkursu.

W przypadku uzyskania tej samej liczby punktów z testu, o kolejności zajmowanych miejsc decyduje krótszy czas rozwiązania testu.

• Wyniki konkursu zostaną ogłoszone na stronie internetowej organizatora www.wolowpce.pl do dnia 30 stycznia 2026 r.
• Nagrody dla laureatów w poszczególnych kategoriach zostaną wręczone w trakcie Gali Laureata w czerwcu 2026 r.

§ 6
Zakres tematyczny i ramy czasowe konkursu

      Konkurs obejmuje dzieje Polski od połowy X wieku do końca panowania dynastii Piastów (ok. 1370 roku).

Zakres tematyczny:

1. Początki państwa polskiego – plemiona zachodniosłowiańskie, proces jednoczenia ziem, panowanie Mieszka I i chrzest Polski (966).
2. Rozwój i umocnienie monarchii piastowskiej – panowanie Bolesława Chrobrego, zjazd gnieźnieński (1000), koronacja królewska (1025), polityka wewnętrzna
   i zagraniczna pierwszych Piastów.
3. Okres kryzysów i odbudowy monarchii – panowanie Mieszka II, Kazimierza Odnowiciela i Bolesława Śmiałego; znaczenie jego koronacji (1076).
4. Rozbicie dzielnicowe – testament Bolesława Krzywoustego, walka o władzę między książętami, wpływ rozdrobnienia na rozwój kraju.
5. Zjednoczenie ziem polskich i późniejsi Piastowie – rola Władysława Łokietka
   i Kazimierza Wielkiego w odbudowie jedności i potęgi państwa.
6. Kultura i religia w czasach Piastów– chrystianizacja, rozwój Kościoła, architektura
   i piśmiennictwo; znaczenie Gniezna oraz Krakowa jako ośrodków władzy i kultury.
7. Symbole władzy i państwowości piastowskiej – korona królewska, orzeł biały, rola grodów, dynastia Piastów w tradycji narodowej.

§ 7
Zalecana literatura i materiały pomocnicze

Aby ułatwić uczestnikom przygotowanie się do konkursu, poniżej przedstawiono zestaw wybranych publikacji i materiałów edukacyjnych dotyczących dziejów monarchii piastowskiej. Obejmuje on zarówno opracowania naukowe i popularnonaukowe, jak i źródła dostępne w formie cyfrowej.

Publikacje książkowe:

1. Jerzy Wyrozumski, Dzieje Polski piastowskiej (VIII w.–1370), Kraków: Fogra, 1999.
2. Henryk Samsonowicz, Mieszko I i początki państwa polskiego, Warszawa: PIW, 2016.
3. Tadeusz Manteuffel, Historia Polski do roku 1505, Warszawa: PWN, 1982.
4. Roman Grodecki, Stanisław Zachorowski, Jan Dąbrowski, Dzieje Polski średniowiecznej. Tom 1 (do 1333), Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1995.
5. Gerard Labuda, Pierwsze wieki monarchii piastowskiej, Poznań: Nauka i innowacje,  2012.
6. Sławomir Leśniewski, Drapieżny ród Piastów, Kraków: Wyd. Literackie, 2023.
7. Paweł Jasienica, Polska Piastów, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2009.
8. Stanisław Rosik, Przemysław Wiszewski, Poczet polskich królów i książąt, Wrocław: Wyd. Dolnośląskie, 2006
9. Atlasy historyczne.
10. Podręczniki do historii dla szkoły ponadpodstawowej zatwierdzone przez MEN.

Materiały internetowe i źródła cyfrowe:

1. www.muzeumgniezno.pl – Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie – materiały edukacyjne i wystawy online.
2. www.muzhp.pl – Muzeum Historii Polski –artykuły, podcasty i materiały multimedialne o Mieszku I, Bolesławie Chrobrym i rozbiciu dzielnicowym.
3. www.histmag.org – portal edukacyjny Histmag – popularnonaukowe artykuły historyków i pasjonatów, w tym wiele tekstów o Piastach, chrystianizacji Polski, kulturze i życiu codziennym w średniowieczu.
4. www.mnk.pl – Muzeum Narodowe w Krakowie – zbiory online.
5. www.historia.org.pl – portal popularnonaukowy zawierający artykuły, biogramy
   i opracowania tematyczne – m.in. o Mieszku I, Bolesławie Chrobrym, rozbiciu dzielnicowym i kulturze średniowiecza.

§ 8
Postanowienia końcowe:

1. Arkusze eliminacji szkolnych (testy) są przechowywane przez nauczyciela/opiekuna konkursu do końca roku szkolnego 2025/2026.
2. Niniejszy regulamin jest jedynym dokumentem mającym moc prawną w zakresie konkursu.
3. Udział w konkursie jest bezpłatny i dobrowolny.
4. Organizator jest uprawniony do zmiany postanowień niniejszego regulaminu, o ile nie wpłynie to na pogorszenie warunków uczestnictwa w konkursie. Dotyczy to
   w szczególności zmian terminów poszczególnych czynności konkursowych.
5. Wszelkie wątpliwości dotyczące zasad konkursu, postanowień jego regulaminu oraz interpretacji rozstrzyga organizator.

Dyrektor
Krystyna Adaśko

Organizatorzy konkursu:
Paweł Feliszek: pawel.feliszek@wolowpce.pl.
Emilia Buczak: emilia.buczak@wolowpce.pl
doradcy metodyczni nauczania historii
PODN Wołów